Σελίδες

Δευτέρα 12 Νοεμβρίου 2018


           Νεκρή Φύση











Mια χούφτα μούσμουλα σκορπισμένα στο τραπέζι,γύρω από μια στοίβα παλιά βιβλία.Ένα πετροφάναρο, κι ένα λιτό ανθοδοχείο κάτω από το χλωμό γυναικείο πορτραίτο.Τι θα μπορούσε να εμπνεύσει τη σύνθεση μιας νεκρής φύσης (απ’ τις πολλές του Proferio Grossi); Η ίδια πάντα αιτία: H ρέμβη μιας ακίνητης αιωνιότητας, κρεμασμένης από ένα αόρατο καρφί, προέκταση μιας διάφανης σιωπής μας, που κρέμεται απ’ το ίδιο καρφί κι ας μη χωράει σε κανένα πίνακα και σε κανένα ποίημα.
                        Λ. Κατσιγιάννης
                   

Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2018



O Χατζεφεντής της Φανερωμένης Λευκάδας

O Άγιος Αρσένιος ο νεοφανής (1840-1924) γεννήθηκε στο χωριό Φάρασα (Βαρασὸς) 130 χιλ. νότια της Καισάρειας της Καππαδοκίας, στην  Νοτιοανατολική σημερινή Τουρκία και κοιμήθηκε στην Κέρκυρα το 1924 ως πρόσφυγας. Το χωριό αυτό, ήταν αμιγώς ελληνικό χριστιανικό χωριό, όπου δεν μιλούσαν τουρκικά αλλά τα φαρασιώτικα, -που είχαν ως βάση την αρχαία ελληνική γλώσσα που έμοιαζε με την κυπριακή διάλεκτο- και αποτελούσε το κεφαλοχώρι μιας ομάδας χωριών της επαρχίας Φαράσων της περιφέρειας Καππαδοκίας.   
 

Το κοσμικό του όνομα ήταν Θεόδωρος. Σε μικρή ηλικία έμεινε ορφανός μαζί με τον αδελφό του, πρώτα απ’ τον δάσκαλο πατέρα του και λίγο αργότερα κι απ’ την μητέρα του. Η θεία του, αδελφή της μητέρας του, που ανέλαβε την προστασία του, τον έστειλε στην πόλη Νίγδη (Nigde-Βαρησσός) πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας στην κεντρική Ανατολία και μέρος της ευρύτερης περιοχής της Καππαδοκίας, για να μορφωθεί. Στη συνέχεια πήγε στη Σμύρνη, όπου μυήθηκε στην ελληνική και εκκλησιαστική παιδεία και το 1866 κάρηκε μοναχός με το όνομα Αρσένιος και κοινοβίασε στην Ιερά Μονή Φλαβιανών (Ζιντζί-Ντερέ) του Τιμίου Προδρόμου, δέκα χιλιόμετρα νοτιανατολικά της Καισάρειας, όπου φημίζονταν για τα ονομαστά πανηγύρια του, ιδίως εκείνα του Νιπτήρος (Μ.Πέμπτη) και της 29ης Αυγούστου, γιορτή αποτομής της κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου. Έπειτα χειροτονήθηκε διάκος και εστάλει πίσω στα Φάρασα να μάθει γράμματα τα παιδιά του χωριού του, ασκώντας παράλληλα καθήκοντα παπαδοδάσκαλου.

Το 1870 χειροτονήθηκε στην Καισάρεια πρεσβύτερος, με τον τίτλο του Αρχιμανδρίτη και όταν αργότερα  πήγε στα Ιεροσόλυμα για προσκύνημα, οι Φαρασιώτες συνήθισαν να τον φώναζουν Χατζεφεντή. Tην υπόλοιπο ζωή του την πέρασε στα Φάρασα. Τα θαύματά του πολλά, αδιακρίτως σε χριστιανούς και μουσουλμάνους, ως τo 1924 που ήλθε ως ανταλλάξιμος στην Ελλάδα. Μετά την ανταλλαγή του 1924* οι περισσότεροι κάτοικοι των Φαράσων εγκαταστάθηκαν στο Πλατύ Ημαθίας, το Μοσχάτο Αττικής, την Δράμα και την Κόνιτσα. Μια μικρή ομάδα Φαρασιωτών εγκαταστάθηκε στο Κάστρο της Κέρκυρας τον Οκτώβριο του 1924. Ανάμεσά  τους και ο Πατήρ Αρσένιος. Στην Ελλάδα ο Άγιος έζησε συνολικά 40 μέρες (κατά δική του προόρηση) και κοιμήθηκε εδώ την 10 Noεμβρίου, κρατώντας στα χέρια του ιερό λείψανο του Ιωάννη Χρυσοστόμου που το έφερε από τα Φάρασα.

Ο Άγιος Αρσένιος υπήρξε ανάδοχος του π. Παϊσίου (Αρσένιος Εζνεπίδης) τον οποίο βάπτισε στα Φάρασα, ένα μήνα πριν την εγκατάλειψη του χωριού, δίνοντάς του κατ’ απαίτηση  από τους γονείς του το δικό του όνομα Αρσένιος και όχι το όνομα Χρήστος του παππού του, λέγοντας με προφητικό νόημα: «Εσείς καλά θέλετε να αφήσετε άνθρωπο στο πόδι του παππού, εγώ δεν θέλω να αφήσω καλόγηρο στο πόδι μου;». Ένα μέρος των προφητειών του π. Παϊσίου εν ζωή, έχουν διαδοθεί από τον Άγιο Αρσένιο.   
Μεγάλο μέρος από τα λείψανα του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκη βρίσκονται στο καθολικό της μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης. Για το νησί της Λευκάδας αποτελεί μεγάλη ευλογία η παρουσία μικρού μέρους των λειψάνων του μεγάλου Μικρασιάτη Αγίου που φυλάσσονται στο μοναστήρι της Φανερωμένης, όπου και εορτάζεται η μνήμη του στις 10 Νοεμβρίου.

------------------------------

* Ο πληθυσμός της Καισαρείας, πρωτεύουσας της Καππαδοκίας λίγο πριν την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου, ανέρχoνταν σε 40.000, εκ των οποίων λίγοι Έλληνες (3.000) και λιγότεροι Αρμένιοι (1.000). Ολόκληρος ο πληθυσμός ήταν τουρκόφωνος συμπεριλαμβανομένων ακόμη και από την Ελληνική κοινότητα των δυο από τους τέσσερις εφημέριους της Ελληνικής εκκλησίας. Λειτουργούσε ένα ελληνικό δημοτικό σχολείο με 150 μαθητές, ένα παρθεναγωγείο με 60 μαθήτριες και ένα νηπιαγωγείο με 250 παιδιά. Ανθούσε τότε ακόμη εδώ η παραγωγή ταπήτων που βρίσκονταν στα χέρια των Ορθοδόξων, με σημαντικότερους έμπορους ταπητουργίας του Αρμενίους.


        Πηγή:  Leovard Το είδωλο της γης μου

Παρασκευή 9 Νοεμβρίου 2018




Περί Τρελών Ποιητών (Συνέχεια)

Ο Γ. Βιζυηνός έγκλειστος για τέσσερα ακριβώς χρόνια στο Δρομοκαϊτειο, φρενοκομείο, πεθαίνει τον Απρίλιο του 1896. Στο διάστημα του εγκλεισμού του, δεν υπάρχουν στενοί συγγενείς που να τον επισκέπτονται. Ο αδερφός του Μιχαήλος, λίγους μήνες μετά τον εγκλεισμό του, πέθανε. Η μάνα του μακρυά στη Βύζη, τυφλώθηκε από το κλάμα. Μόνο τα λογικά της δεν έχασε ως το τέλος της ζωής της, στα 1907.Οι φίλοι του μόνο γίνονται περισσότεροι και το έργο του γνωστότερο, αφού συνδέεται πλέον μ’ ένα «τρελλό». Ανάμεσά τους, σημαντικότερος απ’ όλους, ο νεαρός ιατροφιλόσοφος Νικόλαος Βασιλειάδης που είχε γνωρίσει τον Βιζυηνό μόλις πριν τρία χρόνια. Στους διαλόγους τους, ορισμένα σημεία τους από τη πλευρά του Βιζυηνού διαπνέονται από ένα φιλοσοφικό υπόβαθρο: «Α! ο ποιητής πρώτον γεννάται, αλλ’ είτα διαμορφούται, αγράμματος είναι αδύνατον να υπάρξη…» που διακόπτονται συχνά ή κορυφώνονται και τελειώνουν με παραληρήματα μεγαλομανίας πάνω στις συνήθεις ανικανοποίητες εμμονές του(τον πλούτο και την χαμένη του αγάπη). Η εκμετάλλευση του μεταλλείου της μάνας του κι ο έρωτας του με την 14χρονη Μπετίνα Φραβασίλη, υποδηλώνουν τις δυο μεγάλες επιδιώξεις του που δεν ικανοποιήθηκαν ποτέ (την οικονομική επιτυχία και την αγάπη) και που πλέον είχαν μετατραπεί σε ψευδαισθήσεις και μανιοκαταθλιπτικές καταστάσεις. Και μέσα στο ίδρυμα ο ποιητής δεν έπαψε να γράφει και να απαγγέλλει «ποιήματα», μερικά από τα οποία αφιέρωνε στον διευθυντή του ιδρύματος Τσιριγώτη.Η περίπτωση του Βιζυηνού δεν ήταν περίπτωση ενός επικίνδυνου ψυχοπαθή, αλλά οι απρόοπτες μεταπτώσεις του λόγου του είναι αυτές που τον χαρακτηρίζουν ως τρόφιμο του ιδρύματος.
Οι δημοσιογράφοι μπαινοβγαίνουν στο ίδρυμα για κάποιες συνεντεύξεις που γελοιοποιούν περισσότερο τον άνθρωπο και τον ποιητή, και ουσιαστικά αυτή την εποχή, θεμελιώνουν στην Ελλάδα την άποψη που θέλει τον ποιητή να είναι μια ιδιόμορφη φυσιογνωμία που αγγίζει τα όρια της τρέλας.
           Πηγή: Leovard

Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2018






Στον πατέρα μου

Δόλιε πατέρα,
τη ζήση σου πέρασες κοιτάζοντας τη θάλασσα
 και τα βουνά που έπιαναν τον ήλιο στα χέρια τους.
Μια ζωή σταυρωμένος πάνω στην ελιά.
Στη βροχή ξέπλενες την ψυχή σου.
Στον ήλιο πύρωνες τη σάρκα σου.
Το καράβι με το πανί ήθελες να πάρεις,
καθώς γλιστρούσε απαλά στον ορίζοντα,
μα δεν ήξερες προς τα που να κινήσεις.
Τις Κυριακές, δίπλα απ’ τις ψαλμωδίες περπάταγες.
Στην περίσκεψη του μυαλού σου,
μνημόνευες τους πεθαμένους σου.
Το κοπάδι σου βοσκούσες,
μιλώντας με τις νεκροσκιές τους.
Αργά τ’ απόγευμα γύριζες,
χορτασμένος απ’ την ευτυχία του μόχθου.
Το σπίτι σου, δεν μπόρεσες ν’ αναστήσεις.
Σαν μια κατάρα που ’ρχόνταν από μακριά.
Τις νύχτες που ξεκούραζες το τσακισμένο σου κορμί,
οι αναθυμιάσεις της κούρασης γέμιζαν την κάμαρα.
Το χειμώνα εκεί μέσα, το κρύο τραγουδούσε τον θάνατο.
Πόσο τυχερός στάθηκες !
Μια σκούρα σκιά με φωτοστέφανο, σου παραστέκονταν!
Έφυγες ξαφνικά,
σαν άστραψε στο μυαλό σου ένα διαμάντι του πόνου σου.
Κι έπειτα, τέτοια σύναξη στο φιλί τ’ αποχαιρετισμού!
Το ωραιότερο τραγούδι έγραψες.
Το τελευταίο τραγούδι,
ενός κόσμου που πήρες για πάντα μαζί σου.
Αυτό που θα σ’ ακολουθεί παντού,
ως το περιβόλι του Θεού.
Τώρα που το νοσταλγικό άρωμα από την παλιά εποχή
κατακλύζει τη σκέψη μου και τ’ αγκάθια των λαθών μου
μετράω γύρω μου,
βόλτες κάνεις στων ονείρων μου τις τύψεις.
Εσύ είσαι ή μήπως εγώ;
Όσο μεγαλώνω σου μοιάζω και πιο πολύ.
Το χρέος μου δεν ξέρω αν τόκανα.
Συγχώρεσε με.
Πενήντα χρόνια σ’ αγαπούσα,
αλλά δεν μπόρεσα ποτέ να σ’ αγγίξω.
Ένα τριαντάφυλλο αφήνω πάνω στον τάφο σου.
Αγαπάνε άραγε τα τριαντάφυλλα τους νεκρούς;

Λ.Κατσιγιάννης
Πηγή:Leovard Το είδωλο της γης μου

Δευτέρα 5 Νοεμβρίου 2018




Τρελλοί Ποιητές (Απάντηση του Κάλβου,στον Θεριανό) 

Ο Γεωργίος Θεριανός, γιατρός, και καθηγητής Ανατομίας, Γενικής Παθολογίας και Φυσιολογίας της Ιονίου Ακαδημίας, σε δημοσίευμά του τον Μάιο του 1828 στην «Επίσημη Εφημερίδα των Επτανήσων», ανάμεσα σε άλλες κατά τον Κάλβο αερολογίες, έγραφε πως οι ποιητές είναι τρελλοί. Έτσι στην ίδια εφημερίδα, μερικές μέρες αργότερα απαντάει ο Κάλβος: «Εδιάβασα στην Ιλιάδα πως μονολογεί το άλογο του Αχιλλέα και στον Orlando furioso πως ένας γάιδαρος με μια κλωτσία του Παλαδίνου, πετιέται στον αέρα ένα μίλι μακριά, και σας εξομολογούμαι πως με όλην αυτήν την κριτική ανακρίβεια, ενόμιζα μαζί με τον όχλο πως ο Όμηρος και ο Αρίοστος είναι μεγαλοφυείς. Αλλά αφότου,γιατρέ μου με βεβαιώνετε πως μεγαλοφυΐα είναι ο ύψιστος βαθμός στον οποίο φτάνει η κριτική ακρίβεια, σκέφτομαι όχι μόνο να μην εχτιμώ πλιά τους δυο αυτούς ποιητές,αλλά οδηγημένος από την ιστορία,να συμπονώ τον Μέγαν Αλέξανδρο που μεθούσε,τον Καίσαρα που ντρέπονταν πως δεν είχε μαλλιά,τον μέγα Κάρολο που έκαιγε τους μάγους,τον Ναπολέοντα που έπερνε μαθήματα από τον ηθοποιό Νταλμά πως να φορεί βασιλόπρεπα τον μανδύα του.
Λέτε πως οι ποιητές είναι τρελλοί. Συλλυπούμαι  κ’ ἐγώ τα έθνη που είχαν μεγάλους ποιητές που υπερηφανεύονται για τούτο. Χρειάζεται υγιής νούς για να γραφτεί μια επιστολή σαν τη δική σας και πρέπει να είναι τρελλός κανένας για να γράψει τραγωδίες σαν του Σοφοκλή,του Σαίξπηρ,του Ρακίνα,του Σίλλερ και του Αλφιέρη».-
 
          Πηγή:  Leovard Το είδωλο της γης μου

Κυριακή 4 Νοεμβρίου 2018

Σάββατο 3 Νοεμβρίου 2018




                                                       Ο τάφος του Κάλβου

Ο Κάλβος πέθανε στο Louth του Lincolnshire, της Β.Αγγλίας το 1869 και ο τάφος του βρίσκεται στην τοπική εκκλησία της Αγίας Μαργαρίτας. Ανακαλύφθηκε το 1938. Τα οστά του, το 1960, με την επιμέλεια του τότε Πρέσβη της Ελλάδος στο Λονδίνο Γιώργου Σεφέρη, μεταφέρθηκαν στη Ζάκυνθο στο Μουσείο  Σολωμού & Επιφανών Ζακυνθίων,μαζί με εκείνα της συζύγου του. Ο Σεφέρης, με την σειρά του, δώρισε στην εκκλησία μια αναμνηστική πλάκα με τα παρακάτω λόγια του ποιητή: 
«Ας μη μου δώση η μοίρα μου

εις ξένην γην τον τάφον

είναι γλυκύς ο θάνατος

μόνον όταν κοιμώμεθα

εις την πατρίδα» 
Η αναμνηστική πλάκα σήμερα έχει αποκολληθεί και φυλάσσεται στο μουσείο του Louth μετά την πώληση της εκκλησίας και του παρακείμενου κοιμητηρίου σε ιδιώτη.
       
          Πηγή:  Leovard Το είδωλο της γης μου

 

Δημοφιλείς αναρτήσεις