Ο Οίκος των Βαλλιάνων

(Παναγής Βαλλιάνος:  o « πατριάρχης της ελληνικής ναυτιλίας»)

O Οίκος  των Αδελφών  Βαλλιάνου συνεχίζοντας τη μεγάλη ναυτιλιακή παράδοση της Κεφαλονιάς του 18^ου αιώνα, καθόρισε την πορεία του εμποροναυτιλιακού δικτύου των Ελλήνων της διασποράς, από την Αζοφική Θάλασσα μέχρι τη Χάγη και το Άμστερνταμ, το τελευταίο τρίτο του 19^ου αιώνα. Πατέρας των ιδρυτών του Οίκου, ο Αθανάσιος Βαλλιάνος από τις Κεραμειές της Κεφαλονιάς, καπετάνιος σε ένα μπρίκι το 1806, απέκτησε οκτώ παιδιά. Απ’ αυτά ο Μαρίνος (Μαρής), Παναγής(1814-1902) και Ανδρέας, με υποδειγματική μεταξύ των συνεργασία , αποτέλεσαν την τριάδα που δημιούργησε τον μεγάλο Οίκο των Βαλλιάνων, ξεκινώντας με το εξαγωγικό σιτεμπόριο από το Ταϊγάνιο (Taganrog ) της Αζοφικής, μικρό λιμάνι δίπλα από τη Μαριούπολη, που άρχισε να αναπτύσσεται σε πόλο έλξης Ελλήνων από τις αρχές του 19^ου αιώνα  και στα μέσα του αιώνα αποτελούσαν το 10% του πληθυσμού της πόλης, με επιφανέστερες τις οικογένειες Βαρβάκη, Αφων Ράλλη, Ροδοκανάκη, Σκαραμαγκά, Τυπάλδου, κ.α.  Ο Μαρής Βαλλιάνος ήρθε στο Ταϊγάνιο πριν το 1830. Οξυδερκής, αφού εργάστηκε στα σλέπια και τις μαούνες του λιμανιού, μπάρκαρε στη συνέχεια ως καπετάνιος αρχικά  σε  ιστιοφόρο  του  Κεφαλλονίτη σιτέμπορου Αυγερινού, έπειτα κατασκεύασε το δικό του με σημαία ρώσικη, ιδρύει ακολούθως την δική του επιχείρηση  και προοδευτικά ελέγχει εδώ ουσιαστικά το μεγαλύτερο μέρος του εξαγωγικού σιτεμπορίου. Αργότερα θα φτάσει εδώ  ο Ανδρέας. Το1849-1850 τα τρία αδέλφια αρχίζουν να διαγράφουν την  πορεία  που τους οδήγησε σε μια τεράστια εμπορική επιτυχία. Λίγο αργότερα, με την ανάπτυξη της επιχείρησης,  ο Παναγής αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα του Οίκου στο Λονδίνο από το 1858, ενώ ο Ανδρέας ανέλαβε το υποκατάστημα του Οίκου αρχικά στην Κωνσταντινούπολη και έπειτα στην Μασσαλία. Το Θαλάσσιο εμπόριο αφορούσε κυρίως χύδην φορτία σε σιτηρά, κριθάρι, σίκαλη, λιναρόσπορο, κ.ά, από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας  και μεταφορές γενικού φορτίου με σταφίδα, φρούτα, κρασί από Κεφαλονιά και Πάτρα, σύκα και βελανίδια από Σμύρνη και Κωνσταντινούπολη, κυρίως προς Αγγλία, με  υποκαταστήματα σε είκοσι οκτώ λιμάνια από τη Μαύρη Θάλασσα ως την Β. Ευρώπη.  Παράλληλα  ο Εμπορικός στόλος του Οίκου ως το 1880 φτάνει σταδιακά τα 39 φορτηγά ιστιοφόρα, τα οποία  κατά  μεγάλο μέρος ναυπηγούνται στα ελληνικά νησιά (Σύρο, Κάσο και Γαλαξίδι) έφεραν την ελληνική σημαία, είχαν ελληνικά πληρώματα  και πάνω από 50% ήταν νηολογημένα  σε ελληνικά λιμάνια. Ο Παναγής, εγκαταστημένος πάντα στο Λονδίνο, διορατικό μυαλό, είναι από τους πρώτους που υιοθετεί την τεχνολογία του ατμού, και από το 1895  είναι ο μεγαλύτερος  εφοπλιστής του ελληνόκτητου στόλου ατμόπλοιων της εποχής. Παράλληλα δημιουργεί το πρώτο ναυτιλιακό γραφείο ατμοπλοίων στο Λονδίνο, ενώ αντίστοιχα γραφεία λειτουργούν για τα ιστιοφόρα του Οίκου στο Ταϊγάνιο και τη Μασσαλία, από τα άλλα δυο αδέρφια του. Από το 1860 ως το 1880 οι χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες του Παναγή Βαλλιάνου τον εδραιώνουν στο City ως έναν από μεγαλύτερους εμπορικούς και χρηματοπιστωτικούς παράγοντες, ενώ το Γραφείο των Βαλλιάνων στο Λονδίνο, χρηματοδοτούσε παράλληλα σημαντικούς Έλληνες εφοπλιστές που αναδείχθηκαν στις αρχές του 20^ου αιώνα. Η δεκαετία 1870 και 1880 ο Οίκος έφτασε στη μεγαλύτερη ακμή του. Η συμβολή του Οίκου σε επενδύσεις στον ελληνικό χώρο, αλλά και σε δωρεές και κληροδοτήματα και ιδρύματα, ιδίως στην  Κεφαλονιά, κατέταξε τους Βαλλιάνους στους μεγάλους ευεργέτες  του ελληνικού κράτους. Το 1888 ο Παναγής και ο Μαρής  στέλνουν το ποσό των 2.800.000 δρχ. για την ανέγερση της Εθνικής Βιβλιοθήκης, (που μετακομίζει αυτές τις μέρες στο νέο κτίριο της παραλιακής, δωρεά του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου). Ο Παναγής, σε μια αβαρία των πρώτων χρόνων της επιχείρησης, όπου ήταν αναγκαστική η διαχείμαση στη Ζάκυνθο, είχε παραμείνει εκεί ως αντιπρόσωπος του Οίκου και παντρεύτηκε την Ζακυνθινή Κάτα  Βεγδατοπούλου, που πέθανε όμως γρήγορα, όπως και ο γιος του Χριστόφορος (τον ανέστησε  αργότερα ο Ανδρέας Βαλλιάνος). Δεν ξαναπαντρεύτηκε, αλλά παρέμεινε έκτοτε αφοσιωμένος στις επιχειρήσεις του, αναμφισβήτητος ηγέτης της τριανδρίας του Οίκου των Βαλλιάνων, εργαζόμενος αόκνως όπως και οι δυο αδερφοί του, με διαύγεια πνεύματος και απλότητα ως την ημέρα του θανάτου του, τις 25 Ιανουαρίου 1902 στο Λονδίνο, σε ηλικία 88 ετών. Θα μπορούσε εν τέλει κάποιος να πει, ότι ο Παναγής Βαλλιάνος ήταν ο Ωνάσης του 19^ου αιώνα.-

Το δίπατο κτήριο των Βαλλιάνων στις Κεραμιές σε σχέδια Τσίλλερ (1998)

Παναγής Βαλλιάνος (Πίνακας Σ.Βικάτου)

 Πηγή:Leovard Το είδωλο της γης μου

Έτσι ζωγράφιζε ο Γιάννης Τσαρούχης 

Έρως και Ψυχή

O Γιάννης Τσαρούχης, είναι γνωστό ότι  ήταν εκκεντρικός  όχι μόνο στις απόψεις του, αλλά και στο τρόπο που συνήθως συνελάμβανε και ζωγράφιζε τα έργα του. Ενδεικτικό του τρόπου αυτού, αποτελεί το παρακάτω απόσπασμα από το βιβλίο του σκηνοθέτη Ντίνου Δημόπουλου  «Ένας σκηνοθέτης θυμάται..» που αποτυπώνεται με αδρότητα η έμπνευση και εκκεντρικότητα της ζωγραφικής του.

  Το παπαγαλίζειν εστί αποβλάκωσις

Διαβάζουμε ότι ο αριθμός των παπαγάλων τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Το φαινόμενο αυτό της «αποίκησης» στα πάρκα της Αθήνας με παπαγάλους, δεν οφείλεται μόνο στην κλιματική αλλαγή των τελευταίων δεκαετιών, αλλά σαφώς και στην πνευματική μεταλλαγή που έχει επέλθει στην επίσημα παρεχόμενη παιδεία στα ελληνικά σχολεία, που βοηθά την απομίμηση και την επιφανειακή γνώση, με τα γνωστά αποτελέσματα της αγνωσίας και αμάθειας. Και επειδή δεν είναι πρέπον να υποτιμήσουμε τις ικανότητες του εξωτικού αυτού πουλιού, ας θυμηθούμε δυο τρεις περιπτώσεις απαρίθμησης της ικανότητας αυτών των πολύχρωμων πουλιών, με  ξεχωριστή νοημοσύνη.

Μια περίπτωση, είναι ο περιβόητος παπαγάλος του Τρικούπη, όπου έξω από το σπίτι του μεγάλου πολιτικού, επί της Χαριλάου Τρικούπη και Ακαδημίας, κατά την εκφορά της σωρού του  προς το Α΄ Νεκροταφείο, ήταν αυτός που έβγαλε τον καλύτερο επικήδειο, φωνάζοντας εν μέσω άκρας σιωπής του πλήθους: «Ζήτω ο κ. Τρικούπης». Μια άλλη περίπτωση ήταν εκείνη ενός φιλοβασιλικού παπαγάλου που ασκούσε αντιπολίτευση, αφού εν μέσω εθνικού διχασμού συνήθιζε να απαγγέλει το γνωστό τραγούδι «του αϊτού ο γιός», ώσπου θυσιάστηκε  στραγγαλισθείς από βενιζελικό αστυνομικό όργανο. Ο π. Πορφύριος πάλι, κάποτε εξημέρωσε ένα άγριο παπαγάλο και στη συνέχεια τον άφησε έξω από το κλουβί, ώσπου τον έμαθε να λέει και την ευχή. Άρα ας μην υποτιμούμε τη δυνατότητα του εξωτικού αυτού πουλιού να αποστηθίζει φράσεις ολόκληρες μετά από επανάληψη. Ο παπαγάλος είναι αναμφισβήτητα ένα από τα πιο έξυπνα και ομιλητικά πουλιά όπου επιφυλάσσει πάντα ευχάριστες ή δυσάρεστες εκπλήξεις.

Σήμερα, με την εγκατάλειψη του κριτικού πνεύματος στη σχολική μάθηση και την εφαρμογή της παπαγαλίστικης μεθόδου της αποστήθισης, έχει πλέον καθιερωθεί τυπικά ο παπαγαλισμός ως μαθητικός όρος, αφού χαρακτηρίζει τη μέθοδο μάθησης ή καλύτερα «άγνοιας». Έτσι, όταν ο παπαγαλισμός ασκείται συστηματικά, μπορεί να εξασφαλίσει υψηλές βαθμολογίες με την αποστήθιση ολόκληρων κειμένων, χωρίς απόκλιση. Επίσης ο παπαγαλισμός απεχθάνεται την ανοιχτή και ελεύθερη γνώση. Μ’ αυτόν τον τρόπο έχει πλέον καθιερωθεί ως σύμβολο της άσοφης και μιμητικής παιδείας μας ο συμπαθής παπαγάλος, αντί της πάλαι ποτέ κουκουβάγιας και έτσι σημειολογικά μπορεί να δοθεί μια ακόμη εξήγηση του ανεξήγητου φαινομένου της «αποίκησης» στον τόπο μας του ωδικού αυτού πουλιού.

Έλληνας μαθητής

σκαρφαλωμένος

στο βράχο της αμάθειάς του.

                                                                                    Πηγή: Leovard Το είδωλο της γης μου

Τις νύχτες όταν όλοι κοιμούνται

Τις νύχτες όταν όλοι κοιμούνται
κι εγώ γελιέμαι πως ο Θεός μ’ ακούει και προσεύχομαι,
πόσες φορές δε ζήτησα
πόσες φορές δεν παρακάλεσα:
 
Θεέ μου, κάνε με πιό απλόν

πάρε αυτό το κορμί και τσάκισέ το
σπάσε μου τα κόκαλά μου, αφάνισε το δέρμα μου
πάρε αυτή την πολύπλοκη καρδιά και κάν’ την στάχτη
κάνε μου λιώμα το κρανίο
δώσε ένα τέλος στο τυραννισμένο μου μυαλό-
κι ύστερα κάνε με από την αρχή
γέννησέ με ξανά όπως δε μ’ έκαμεν η μάνα μου,
κάνε με απλόν και μονοκόμματο
όπως κομμένον άγριο βράχο σε φαράγγι.

Ανέστης Ευαγγέλου

«Η Μακεδονία δεν είναι ελληνική.

Είναι η ίδια η Ελλάδα» 

Τον Μάρτιο του 2008 στη συγκέντρωση της Επιτροπής Μακεδονικού Αγώνα που έγινε στο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο της Θεσσαλονίκης, μίλησαν ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, ο Στέλιος Παπαθεμελής και ο Κώστας Ζουράρις. Στo video που ακολουθεί παρατίθονται αποσπάσματα από την ομιλία του Στέλιου Παπαθεμελή που υποδηλώνει με επιχειρήματα και συναισθηματισμό την ελληνικότητα της Μακεδονίας. Διδαχή για τους μικρόνοες, αμνήμονες και ρυπαρούς των καιρών μας, για τα ανιστόρητα πολιτικά ανδρείκελα που ψηλώνουν το μπόι τους περισσότερο απ’ την Ιστορία και τους νόμους της.

                                                                      

Το μικρό μοναστήρι της Σεϊδανάγιας 

Η Παναγιά Σεϊδανάγια  

Το  μικρό μοναστήρι της Παναγίας Σεϊδανάγιας, κρυμμένο στα στενά της Παλιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ, πήρε το όνομά του από την ομώνυμο εικόνα που βρίσκεται εδώ. Αρχικά η εικόνα ήταν στον μεγάλο και παγκοσμίου φήμης Μοναστήρι της Παναγίας της Σεϊδανάγιας (Αγίας Δέσποινας)πλησίον της Δαμασκού, που οικοδομήθηκε από τον Ιουστινιανό, από όπου εξαφανίσθηκε χωρίς να την πάρει κανείς. Όταν ήρθαν κάποτε Σύριοι προσκυνητές στην Ιερουσαλήμ, είδαν την εικόνα και ζήτησαν από τον Πατριάρχη την άδεια να την μεταφέρουν στην Συρία. Η άδεια δόθηκε αλλά η εικόνα ξαναβρέθηκε με θαυμαστό τρόπο πίσω στη θέση της. Έτσι παρέμεινε εδώ και πήρε και το όνομά της το μοναστήρι που βρίσκεται σε ελληνικά χέρια (γυναικείο).Η εικόνα θαυματουργεί για την απόκτηση τέκνων.Το μοναστήρι αρχικά κτίσθηκε από την Αγία Ελένη προς τιμή της Αγίας Άννας στο σημείο που ήταν το πατρικό σπίτι της όπου έμεναν και οι γονείς της Ματθάν και Μαριάμ. Το μοναστήρι ανακαινίστηκε από τον Πατριάρχη  Άνθιμο στα τέλη του 18^ου αιώνος.Το Καθολικό του μοναστηριού είναι αφιερωμένο στην Υπαπαντή του Κυρίου και το μοναδικό παρεκκλήσι στους Αγίους Πάντες. Εδώ υπάρχει και η μοναδική στον κόσμο εικόνα της γιαγιάς της Παναγίας η Αγία Μαρία.

H Αγία Μαρία


Πηγή: Leovard Το είδωλο της γης μου

H πρώτη του πατρίδα

Σ’ εκείνον τον μακρύδρομο τ’ αρχοντικά διωγμένα
και ’κειά που ξεχαστήκανε, βουβά κι αραχνιασμένα.
Μόνο μια πλάκα παγερή, στο γέρικο το σπίτι:
«ο Παλαμάς γεννήθηκε στις δεκατρείς Γενάρη».

Τι σεριανέβεις από δω και τι να σελλογάσαι,
να δεις τις γρίλιες ξάνυχτες, τη ξώπορτα συρμένη,
πάνω στο μπροστομπάλκονο τον γέρο το λογιάρη,
με τα δασά τα φρύδια του και το χαμνό το γένι,
το σκεφτικό το βλέμμα του, το χρόνο φέρνει πίσω·
το Μισολόγγι, πού ’λεγε για δεύτερη πατρίδα.

Την πρώτη του την άφηκε στα παιδικά του μάτια,
που ’πλεξε λόγια νογερά, στο βοερό λιμάνι
και πλάτιαζε τη θάλασσα απ’ τα ψηλά τ’ αλώνια.

Τα πρώτα του τα όνειρα, μια ζωγραφιά απομένει,
που ’δε τη μάνα του νεκρή και τον πατέρα αντάμα
να χάνεται στη μοναξά· στης ορφανιάς το γύρισμα
περίσσεψε το πόνεμα στου φευγιωμού το δάκρυ,
που ξενικοί τού πάτησαν το σπίτι που ’χε κλάψει. 

Το παραπάνω ποίημα, με μια ιστορία τριάντα χρόνων, γράφτηκε από τον Γιάννη Λιβαθινό, ζωγράφο, αγιογράφο και ποιητή, ενεργό μέλος του Συλλόγου Καλών Τεχνών Πάτρας «ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ».

Λάτρης του ποιητή και συλλέκτης προσωπικών του αντικειμένων εδώ και πενήντα χρόνια, ο Γ. Λιβαθινός είναι μοναδικός θαυμαστής του ποιητή ανά το πανελλήνιο. Πολεμώντας επί δεκαετίες την κακοδαιμονία του τόπου και την κρατική αδιαφορία και γραφειοκρατία, κατόρθωσε να  πρωτοστατήσει στη διάσωση του ιστορικού διώροφου νεοκλασικού σπιτιού του 1840 της «οδού Κορίνθου» στην Πάτρα, όπου ο ποιητής γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα παιδικά του χρόνια, ενώ συνεχίζει να αγωνίζεται για την μετονομασία του κεντρικού αυτού δρόμου της πόλης σε «Οδός Κωστή Παλαμά». Σήμερα πλέον, το σπίτι έχει αγορασθεί και έχει αναδειχθεί από ιδιώτη επιχειρηματία με καταγωγή από την πόλη, ενώ παράλληλα έχει ιδρυθεί η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Στέγη Γραμμάτων Κωστής Παλαμάς (ΣΓΚΠ) με σκοπό τη μελέτη και διάδοση του έργου του ποιητή. 

Πηγή: Leovard To είδωλο της γης μου