Πλάτωνας Δρακούλης: Ένας πρωτοπόρος της υγιεινής διατροφής

                                                                               

O Πλάτωνας  Ε. Δρακούλης ιδρυτής του πρώτου Σοσιαλιστικού κόμματος  στην Ελλάδα  το 1911, με πρότυπο την χριστιανική διδασκαλία και ηθική,  εκτός από την πολιτική και κοινωνική δράση του, στις αρχές του 20^ου αιώνα, είναι από τους πρώτους που καταπιάστηκε με το ζήτημα της υγιεινής διατροφής επηρεασμένος από την διαμονή του για σπουδές και εργασία στην Αγγλία στα τέλη του 19^ου αιώνα. Οι απόψεις του καταγράφονται στο βιβλίο του ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ που πρωτοκυκλοφόρησε το 1894, όπου κατατίθενται οι αρχές της διανοητικής  κινήσεως της απεξάρτησης από το κρέας. Έτσι λοιπόν βρίσκεται να πρωτοστατεί στην Ελλάδα από τα τέλη του 19^ου αιώνα στην αντικρεατοφαγική κίνηση, απορρίπτοντας την κατανάλωση κρέατος από τον άνθρωπο ως επιβλαβούς και μη αναγκαίου για την πνευματικοσωματική του διάπλαση και ανάπτυξη, υποστηρίζοντας γενικότερα ότι η δίαιτα είναι η βάση της ηθικής. Ανάμεσα στα άλλα, επικαλείται προς επίρρωση των απόψεών του την ακρετοφαγία των αρχαίων αθλητών, κυρίως πριν τους αγώνες, αλλά και την απόρριψη του κρέατος από την χριστιανική ηθική (ο Χριστός καταδίκασε την κρεοφαγία, και κατάταξε αυτήν στις εβραϊκές συνήθειες). Ακόμη αντιπαραβάλει τα θηριώδη ένστικτα του λέοντος, της τίγρης και της ύαινας, κατ’ εξοχή σαρκοβόρων ζώων, με εκείνα του αλόγου, του βοδιού και του ελέφαντος. Κατά τον Δρακούλη, η  μεθοδική απεξάρτηση από το κρέας ξεκινάει από τα θηλαστικά, τα πτηνά και τελειώνει με τα ψάρια. Τα χόρτα, τα φρούτα και κυρίως οι καλομασημένοι ξηροί καρποί,(επί το πλείστον καρύδια) αποτελούν βασικά και αναντικατάστατα είδη διατροφής. Εκθειάζει ακόμη τη χρησιμότητα για τον ανθρώπινο οργανισμό της ξηρής σταφίδας (κορινθιακής και σουλτανίνας). Ως προς την ανάπτυξη της σωματικής ρώμης, φέρνει το παράδειγμα του Μίλωνα του Κροτωνιάτη, που υπήρξε ο σπουδαιότερος παλαιστής της αρχαιότητας, και ο οποίος ήταν μαθητής του Πυθαγόρα, οπαδού της ακρεατοφαγίας. 

Σήμερα γνωρίζουμε ότι όταν το ζώο σφάζεται, η βιαιότητα της πράξης, αναδίδει τοξίνες που το συνοδεύουν ως το πιάτο μας, μαζί με εκείνες που το συνοδεύουν από την σημερινή επιβεβλημένη ταχύρυθμο διατροφή των ζώων που προορίζονται για μαζική κατανάλωση που είναι εμπλουτισμένη με ειδικού τύπου ζωοτροφές. Αυτό θα μπορούσαν να το βεβαιώσουν καλύτερα οι κτηνίατροι που επιστατούν μεγάλων επιχειρήσεων, αλλά συνάγεται και από την επί πολύ διάστημα παραμονή τους στις προθήκες των καταστημάτων τροφίμων. Η μεθοδική λοιπόν αποξένωση από κρεατοφαγία, με παράλληλη εισαγωγή στη διατροφή μας των ωμών λαχανικών, φρούτων και ξηρών καρπών, δεν είναι μόνο πράξη υγιεινής, αλλά και μια πράξη ηθικής αγωγής που επιβάλλεται και από τις μέρες της Σαρακοστής που έχει καθιερώσει ο Χριστιανισμός.  

Πηγή: Leovard Το είδωλο της γης μου    

Λόγος περί καρναβαλιού και γέλιου

Μια ψυχαναλυτική του παλιού ιδίως Ληξουριώτικου καρναβαλιού 

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός  

Το καρναβάλι είναι μια παραδοσιακή γιορτή μέσα στον εθιμικό κύκλο, αγροτικής προέλευσης. Κυριαρχεί δε, σε αυτήν την εθιμική γιορτή το πείραγμα, ο σατιρικός στίχος, μα πάνω από όλα το γέλιο, που άλλοτε είναι χοντρό και άλλοτε αμφίσημο.Το γέλιο και μάλιστα το καρναβαλικό, πηγάζει περισσότερο από τα λαϊκά στρώματα, μια και αυτά είναι ο κύριος φορέας που παράγει και δημιουργεί εικόνες καρναβαλιού. Ωστόσο, η αμφισημία αποτελεί δομικό στοιχείο του καρναβαλιού, μια και σατιρίζει στοιχεία θανάτου και ζωής, έρωτος και πάθους, γιομίζει την κοιλιά με το φαγοπότι, ερεθίζει με την εμφάνιση τη σεξουαλικότητα και διεγείρει εσωτερικές καταστάσεις που συγκρούονται με τη λογική, τής καθώς πρέπει κοινωνίας.Επιπλέον το καρναβάλι ενώνει τους ανθρώπους, τους μαζεύει για να συνεργαστούν και να πράξουν σε μια εναρμόνιση ιδεών και κινήσεων. Μας κάνει να βιώνουμε τη ζωή από την ανάποδη πλευρά της, αφού ο φτωχός με την αμφίεση μπορεί να γίνει βασιλιάς ή πλούσιος, ο κακός να φυλάει τους καλούς, ο καντηλανάφτης να γίνει παπάς, ο σκύλος να προστατεύει τη γάτα, η εκθρόνιση του παλιού και η ενθρόνιση του νέου και τόσες άλλες συνήθειες που αντιστρέφουν την κανονική τάξη πραγμάτων.          

Το καρναβάλι ως τελετή έρχεται από τα αρχαία χρόνια, φυσικά από την αντίστροφη πλευρά της ζωής, με αναπαραστάσεις γάμων, θανάτου, νεκρανάστασης, όπου το σώμα ξαναγεννιέται, πράγματα που μόνο στα παραμύθια συμβαίνουν. Είναι μια λαϊκή γιορτή, που όλοι τη χαίρονται και όλοι γελούν με όλους και με όλα. Ακόμη για το χριστιανικό κόσμο, το καρναβάλι σημαίνει επανάληψη της κρεατοφαγίας και της σεξουαλικής δραστηριότητας και όλα αυτά εκδηλώνονται με τη αθυροστομία, τη σάτιρα, τις βωμολοχίες και το γέλιο. Αποτελεί δε το γέλιο πρωταρχική τελετουργική δύναμη, γνωστή τόσα στα αρχαία έθιμα όσο και σε παλιούς μύθους και ιστορίες. Το γέλιο ξυπνά μια ερωτική, γόνιμη επιθυμία και μέσα από την αθυροστομία ξεσπά και λέει πράγματα και κάνει εκφράσεις που διαφορετικά είναι κοινωνικά περιορισμένες.Αναφέρεται ιστορικά στις τελετές των Θεσμοφορίων, ότι οι γυναίκες έκαναν άσεμνες κινήσεις και έλεγαν υβριστικές αισχρολογίες, όταν ο ιερέας άγγιζε με το ματωμένο μαχαίρι της θυσίας, το μέτωπο δυο αγοριών που έπρεπε να γελούν ασταμάτητα.Οι ιστορικοί, στις αρχαίες τελετές των μυστηρίων, περιγράφουν στιγμές γέλιου που σκοπό είχαν, να δώσουν κέφι και ζωντάνια, να δώσουν στοιχεία γονιμότητας και να εισάγουν σε έναν άλλον κόσμο τους θεατές και αυτούς που έπρατταν τα μυστήρια.          

Το γέλιο του λαού, που περισσότερο εκφράζεται την περίοδο των Αποκριών, είναι αμφίσημο, δεν είναι δηλαδή μόνο σάτιρα και χλευασμός, αλλά εκφράζει ταυτόχρονα και σεβασμό και αισιοδοξία. Αυτός που γελάει μπορεί και δέχεται το γέλιο του άλλου, νιώθοντας μια ελευθερία λόγου με αυτόν τον τρόπο. Το καρναβάλι αντικαθιστά την σοβαρότητα με το γέλιο, σατιρίζει με γέλιο το αντίθετο που κυριαρχεί στην κοινωνία, όπως τον ασκητισμό με τον ηδονισμό, την άκαμπτη επισημότητα με την άκρα οικειότητα. Έτσι στο καρναβάλι ο καθένας επιστρέφει σε εκείνο που ήταν πριν χιλιάδες χρόνια. Δηλαδή, σε ένα πρωτογονισμό που υπάρχει μέσα μας και θέλει τη στιγμή της ομαδικής τελετουργικής διαδικασίας για να εκφραστεί.Στον Χριστιανισμό το καρναβάλι συμπίπτει με την ελληνική αποκριά και είναι μια κινητή εορτή που τελείται πριν τη Σαρακοστή, σημαδεύοντας το τέλος του χειμώνα και τον ερχομό της οργιώδους άνοιξης, την ευφορία της γης και της γονιμότητα των ζώων και των ανθρώπων. Η καρναβαλική γιορτή στοιχειοθετείται από μια ποικιλία πράξεων τελετουργικών, όπως το κάψιμο του ανδρείκελου, αναπαραστάσεις της γενετήσιας πράξης, του έρωτα, του θανάτου, του γάμου, της κηδείας, γλέντια πλούσια, αθυροστομίες και βωμολοχίες και φυσικά ξέφρενοι χοροί και μεταμφιεσμένες πομπές με προσωπίδες.Όλος αυτός ο κόσμος του καρναβαλιού είναι ένας πόλεμος ενάντια στη Σαρακοστή, εναντίον της νηστείας, είναι πόλεμος της αφθονίας εναντίον της λιτότητας, του αισθησιασμού εναντίον της εγκράτειας, της ελευθεριότητας του γέλιου εναντίον της θρησκοληψίας, γενικά ένας συμβολικός πόλεμος του λαού, εναντίον στη θρησκεία.          

Μελετώντας το Ληξουριώτικο καρναβάλι, τουλάχιστον από τότε που έχουμε γραπτές αναφορές γι’ αυτό, βλέπουμε πως ακριβώς οι πρωταγωνιστές του, σατίριζαν τις εκφράσεις της καθημερινότητάς τους, ένιωθαν ενδόμυχα τη φτώχια της ζωής και ζούσαν με σατιρικό τρόπο, αυτό που τους έλειπε από τη ζωή τους και δεν μπορούσαν να το αποκτήσουν. Επίσης, επιστράτευαν κάθε ορθόδοξο μυστήριο, κάθε μορφή που τους ήταν αρεστή ή μισητή και όλα αυτά υποσυνείδητα τα έβγαζαν αυθόρμητα σε εικόνες που έμειναν στη μνήμη. Γάμους και κηδείες, βασιλιάδες και εφοπλιστές, τουρίστες και άρχοντες, έρωτες και πάθη, αξιωματικούς και τύπους και πολλά άλλα θέματα απετέλεσαν αντικείμενα σατιρικού βιώματος για τους πρωταγωνιστές του Ληξουριώτικου καρναβαλιού. Η φτωχή ζωή, ο καθημερινός μόχθος, το πάλεμα με τη γη και τη γονιμότητά της, η χειρονακτική εργασία, ήταν κάποιες από τις αιτίες που συγκέντρωναν αυτούς που κρατούσαν τους πρώτους ρόλους, σε ομάδες και σκάρωναν αυθόρμητα ιστορίες και καρναβάλια.          

Τα Ληξουριώτικα παλιά καρναβάλια έμειναν ιστορικά, γιατί μιλούσαν με το δικό τους τρόπο στην ψυχή του λαού με σκηνές που τις έπλαθαν οι λαϊκοί πρωταγωνιστές. Οι Ληξουριώτες κωμικοί του παλιού καρναβαλιού, χαίρονταν κοινωνικής εκτίμησης και σεβασμού του λαού, γιατί τον αντιπροσώπευαν... κυριολεκτικά. Δηλαδή, οι κωμικοί «μιλούσαν τη γλώσσα του λαού». Το σπουδαίο είναι, πως το Ληξουριώτικο καρναβάλι πάντα είχε και έχει επώνυμους πρωταγωνιστές, που μέσα στο πνεύμα της παρέα, της φιλίας και της καλής διάθεσης γεννούν γέλιο και μοναδικότητα.  

Το κείμενο με φωτογραφικό υλικό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στην Εφημερίδα «Ο Καρνάβαλος»,   αρ. φυλ 13, 15-2-2010, που την επιμελείται για πολλά χρόνια ο συντάκτης του άρθρου. 

                                                                                   

Βασιλιάς Καρνάβαλος-Πάτρα-2019

Το άρμα της Βασίλισσας-Πάτρα 2019

           Πηγή: Leovard Το είδωλο της γης μου

“ Έχω χορέψει με τον θάνατο ζεϊμπέκικο και τον νίκησα. Τώρα όμως μπήκε στο σπίτι μου. Τον βλέπω. Μου κλείνει το μάτι και μου γνέφει”  M.Θεοδωράκης 

Διαβάζουμε ότι, δύσκολες ώρες, πέρασε πριν λίγες μέρες, ο Μίκης Θεοδωράκης στα 94 χρόνια του, ο οποίος αισθάνθηκε έντονη ταχυκαρδία, με αποτέλεσμα να μεταφερθεί εσπευσμένα στο Ιατρικό Κέντρο, όπου οι γιατροί διέγνωσαν κολπική μαρμαρυγή, που  αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή. Παρά το εξιτήριο που πήρε από το νοσοκομείο και συνεχίζει την θεραπευτική αγωγή κατ’ οίκον, οι γιατροί είναι επιφυλακτικοί λόγω της ηλικίας του μεγάλου μας μουσικοσυνθέτη, αλλά και αισιόδοξοι. Αυτή είναι η δεύτερη μεγάλη κρίση που περνάει ο Μίκης με καρδιακό επεισόδιο, μετά απ’ εκείνη του περασμένου καλοκαιριού. 

                                                                               

Πηγή:  Leovard Το είδωλο της γης μου

άρωμα γυναίκας

                                                                     

οκτώ του Μάρτη γιορτινή εσύ π’ ανθίζεις πρώτη

για να γεμίσεις τη ζωή

της άνοιξης το μίσχο,

σ’ ένα μπαξέ ανθοστόλιστο με χίλια περιστέρια,
σε ύμνησαν μάνα κι αδερφή,

γυναίκα, κόρη, αντάμα.
όμορφο πέπλο ανάρριχτα στα πλάνα σου τα μάτια
και τα υγρά τα χείλη σου

π’ αστρίζουνε τη νύχτα,
μια παναγία αχειρόπιαστη, μισόψαρη γοργόνα,
π’ ανάδυσε σαν τη θεά

απ’ το λευκό το κύμα.

Γιάννης Λιβαθινός

Oι τέσσερις εποχές

Η Άνοιξη,/γαλανομάτα κόρη,/τινάζει από πάνω της τ’ αποκάρωμα του Χειμώνα.//Με το μπούστο της ανοιχτό μας υποδέχεται,γεμάτη υποσχέσεις.//Την ομορφιά της μας χαρίζει,/ μαγιά στο ζυμάρι της ζήσης μας.//Τις καμπάνες χτυπάει της Aνάστασης που νικάνε τον θάνατο.//Τα μάτια της γεμάτα με τα χρώματα της Ίριδας.//Οι μέρες της πλεγμένες με κόκκινη κλωστή του Μάη.//Η ψυχή της πεταλούδα σε ανθόσπαρτο κάμπο. //Απ’ το χέρι μας παίρνει,/για μια βόλτα σε ανθισμένα περιβόλια.//Με χάρη λύνει τα ξανθά μαλλιά της πάνω από τα τροφαντά στήθια της·/μυρουδιές που ξεχειλίζουν ως τις όχθες της αμαρτίας.//Με το νερό της ζωής μας ποτίζει·/αιωνόβια γυναίκα στο κρεβάτι του έρωτα.//Ένα μπουκέτο από λουλούδια της μέλισσας μας χαρίζει.//Μ’ ένα φιλί μας αποχαιρετά στο στόμα,/απ’ το μονοπάτι που μοσχοβολάει καλοκαίρι και φασκόμηλο.

Το Καλοκαίρι,/στο παραθύρι βγαίνει και μας γελάει.//Tη ξεγνοιασιά του απλόχερα μας χαρίζει,/τον μεσημεριάτικο ύπνο,/τον σιγανό άνεμο της απογευματινής δροσιάς.//Η κάθε του στιγμή,/μια φέτα δροσερό καρπούζι.//Με γνέμα μεταξένιο υφαίνει τις μέρες μας·/με το λιοπύρι του τις ξεροψήνει.//Tη διάφανη καμπύλη του κορμιού σχεδιάζει,/ξυπόλητου, πάνω στη αμμουδιά.// Μ’ αλάτι της θάλασσας ξεπλένει τον πόθο μας.//Πανιά ανοίγει καταμεσής του πελάγους.//Τις φουντωμένες νύχτες δεν κοιμάται. //Ποιήματα γράφει στο φεγγάρι.//Νεράιδες ξεπροβοδίζει στα ξέφωτα.//Tη σκέψη μας στοιχειώνει με ανείπωτους λογισμούς.//Ολόγυμνους μας κοιμίζει,/κάτω από τα δροσερά σεντόνια μιας ανέμελης λευτεριάς/που μυρίζουν γαληνεμένα όνειρα.//Εκεί που στάζει ο τελευταίος ιδρώτας του,/τα φρούτα της αμαρτίας μας μοιράζει/που μας αποβάλουν από τον παράδεισο.

Το Φθινόπωρο/σαν φίλος έρχεται/να μας χαϊδέψει στοργικά τα μαλλιά.//Τις αμαρτίες μας μετράει συγκαταβατικά/και μας παρηγορεί. //Την ψυχή μας γαληνεύει με το χαμόγελό του.//Την τέφρα των ερώτων μας σκεπάζει, με την σιγανή βροχή του.//Ρόδα που ευωδιάζουν οι μασχάλες του.//Μαζί μας μοιράζεται την παιδική του αθωότητα.//Tην πρώτη λέξη γράφει στο χαράκι της γνώσης.//Το βαρέλι με το κρασί ανοίγει.//Το κέρασμά του ίδιο από χρόνια,/ένα καλάθι από σταφύλια και κυδώνια.//Από μια μυστική πόρτα /μας βγάζει στη χιονισμένη στράτα του χειμώνα.

Ο Χειμώνας/γέροντας, με γκρίζους κροτάφους,/τις πληγές μας επουλώνει/με το καθαρτήριο νερό.//Μας εξομολογεί και μας συγχωράει.//Το σώμα μας σκληραίνει με το κρύο του.//Το χιόνι του, φόρεμα που  ασπρίζει τις μέρες μας.//Τα βράδια,/τα χαμένα χρόνια της ζωής μας ψάχνει να βρει.// Στην ήρεμη ευτυχία των στοχασμών,/μας αφήνει.//Παίζοντας το βαρύ κομπολόι του,/παραμύθια μας λέει πασπαλισμένα με της μνήμης τη χόβολη.//Ώριμο τυρί μας βάζει να φάμε απ’ το λαγήνι.//Τον κύκλο της κατανόησής μας κλείνει.//Με συγκατάβαση μας κατευοδώνει στη χαρά της Άνοιξης,/λίγο πριν χαθεί διακριτικά/στο διάφανο σκοτάδι της σοφίας του.

   

                                                                                                 Λ. Κατσιγιάννης                                                                                                                                           

Αυξεντίου

Τις πρώτες μέρες του Μάρτη

είπες τον τελευταίο λόγο.

Παρανάλωμα μιας υπέροχης παλληκαριάς,

ψυχή από πέτρα, Ελλάδα και μπαρούτι.

Το κάδρο δεν χωράει την εικόνα σου.

..."Πορεία προς τα νοτιοδυτικά, 40 χιλιόμετρα από τη Λευκωσία είναι το μοναστήρι του Μαχαιρά. Το μοναστήρι αυτό αποτελεί το σημαντικότερο κέντρο προσκυνήματος μαζί με εκείνο του Κύκκου. Λειτουργεί με το τυπικό του Αγίου Όρους, παραμένει όμως ανοικτό για όλους τους επισκέπτες. Αιτία της ανέγερσής του, η εύρεση της εικόνας της Παναγιάς σε παρακείμενο σπήλαιο. Κοντά στο μοναστήρι και σε περίοπτη θέση που δεσπόζει στην περιοχή, το άγαλμα του νεώτερου και πλέον δημοφιλούς ήρωα της Κυπριακής αντίστασης κατά των Άγγλων, του Γρηγόρη Αυξεντίου. Ο σταυραετός του Μαχαιρά, είναι το σύμβολο αυτού του άνισου αγώνα. Η κρύπτη του διακόσια μέτρα βορειότερα, όπου κάηκε ζωντανός από τους Άγγλους, είναι το μνημείο του άγνωστου  στρατιώτη της Κύπρου. Κάθε επισκέπτης της Μονής δε παραλείπει να φέρει λίγα λουλούδια στο σημείο της κρύπτης. Αυτές τις μέρες που γιορτάζεται η αντίσταση, η κρύπτη είναι γεμάτη από φύλλα δάφνης και άνθη. Ο Αυξεντίου, υπαρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α έπεσε θύμα προδοσίας στους κατακτητές, με τους οποίους έδωσε ολόκληρη μάχη για επτά ώρες, πολεμώντας μόνος μέσα σ’ ένα μικρό καταφύγιο τεσσάρων τετραγωνικών μέτρων και στο τέλος κάηκε ζωντανός.
    Το άγαλμά του, ψηλό και περήφανο, είναι απ’ εκείνα που το ύψος τους είναι πολύ μικρότερο από το πραγματικό μπόι αυτών που απεικονίζουν. Το αληθινό μπόι του ανθρώπου μετριέται με το πάθος του για λευτεριά. Ο Αυξεντίου πέρασε νεκρός μέσα στο κόσμο και έγινε σύμβολο. Η ιστορία του είναι το πιο απλό αληθινό και όμορφο παραμύθι λευτεριάς. Το όραμα της γενιάς του -της γενιάς του ’55, -είναι επιτακτική ανάγκη να παραμείνει ζωντανό στη σύγχρονη Κύπρο και να μη πνιγεί στον καταναλωτισμό και την ψεύτικη καλοπέραση της εποχής μας"... (1996)

                                                                                       Από το βιβλίο:"Ταξίδια της Καρδιάς με τα μάτια της Ψυχής" 

                                                                                                                             Λ. Κατσιγιάννης 

             Πηγή:Leovard Το είδωλο της γης μου

Ο Όρκος των Φιλικών στην Άγια Μαύρα

(οι πρώτες επαναστατικές ενέργειες)

Από τις αρχές του Ιανουαρίου του 1821, άρχισαν να καταφθάνουν στην Άγια Μαύρα (Λευκάδα)  με το πρόσχημα των διωγμένων, οι οπλαρχηγοί της Ρούμελης, για να προετοιμάσουν την Επανάσταση. Από τους πρώτους που έφτασαν εδώ και ξεκίνησαν τις επαφές, ήταν ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Ακολούθησαν ο Καραϊσκάκης, ο Βαρνακιώτης, ο Τσόγκας, ο Κοντογιάννης, ο Στουρνάρης, o Πανουργιάς, ο Ηλίας Μαυρομιχάλης, ο Τομπάζης κ.ά. Ήταν φυσικά όλοι μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία.
Εν τω μεταξύ στις 24 Φεβρουαρίου 1821 κυκλοφόρησε η επαναστατική προκήρυξη του Αλεξάνδρου Υψηλάντη “Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος” στο στρατόπεδο του Ιασίου, γεγονός που έδωσε τον απαιτούμενο ενθουσιασμό και κινητικότητα στις επαφές αυτές.
Μετά τις επί μέρους συναντήσεις που είχαν οι οπλαρχηγοί σε διάφορα μέρη πέριξ της πόλεως με τους ντόπιους φιλικούς, τηρώντας τους κανόνες προφύλαξης από τους Άγγλους κατακτητές, η επισημοποίηση των συζητήσεων για την επανάσταση στη Στερεά, κατά τον ιστορικό Κ. Μαχαιρά, έλαβε χώρα σε σύναξη στο σπίτι του φιλικού Ιωάννη Ζαμπέλιου μετά την πρωινή κυριακάτικη λειτουργία, της Κυριακής των Αποκρέω σε γεύμα που παράθεσε ο οικοδεσπότης. Κατόπιν, στο ερημοκλήσι της Παναγιάς Βλαχέραινας, ορκίστηκαν για την τήρηση των συμφωνημένων στο Ευαγγέλιο. Στη συνέχεια κατηφόρισαν προς την εκκλησία του Αγίου Μηνά (όπου τότε και τα σύνορα της πόλης) όπου πιάστηκαν χέρι-χέρι και «έστησαν χορόν μέγαν απλωτόν» ως την κεντρική πλατεία, με κλέφτικα τραγούδια, με πρόσχημα το γιορτασμό της μέρας, δίνοντας το σύνθημα της επανάστασης στους Λευκαδίτες. Αξίζει  ν’ αφήσουμε τη φαντασία μας να ταξιδέψει και να βρεθούμε νοερά μαζί με τους αγωνιστές εκείνους στο ερημοκλήσι των Βλαχαιρνών σε μια νοητική συλλειτουργία μαζί τους κι έπειτα μαζί να σύρουμε εκείνον τον Μέγα χορό που συμβόλιζε την υπόσχεση και την απόφαση για τον ξεσηκωμό του γένους. Εδώ λοιπόν στη Λευκάδα, υπογράφηκε για την Στερεά Ελλάδα, ανάμεσα στους αγωνιστές και τον Θεό το συμβόλαιο της Επανάστασης και της Λευτεριάς.
Ο Ανδρούτσος και ο Καραϊσκάκης ήταν βέβαια απ’ αυτούς που ξεκίνησαν αμέσως της επαναστατικές πράξεις. Κάποιοι όμως μετά από λίγες μέρες θα διστάσουν να ξεσηκωθούν, όπως οι Βαρνακιώτης, Ίσκος και Τσόγκας, στην περιοχή του Βάλτου. Θα αναγκαστούν όμως, έπειτα από μια (χωσιά) ενέδρα που έστησε ο Ανδρούτσος (πολυμήχανος και καθόλου υποδεέστερος σε ανδρεία του Ομηρικού ήρωα) σ' ένα απόσπασμα Τουρκαλβανών υπό τον Χασάν μπέη στο γεφύρι της Τατάρνας και τον σκότωσε με 60 άνδρες από την ακολουθία του, χωρίς να αφήσει τους άνδρες του να ληστέψουν τους σκοτωμένους, ώστε να φανεί επαναστατική η ενέργειά τους. Αυτή ήταν ίσως και η πιο σημαντική μάχη, λίγο πριν την επίσημη έναρξη του αγώνα από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό στις 24 Μαρτίου στη Πάτρα. Σε δυο μήνες στις 8 Μαΐου ο Οδυσσέας θα κλειστεί στο Χάνι της Γραβιάς. Ο Πανουργίας στις 26 Μαρτίου θα ξεκινήσει την πολιορκία του κάστρου των Σαλώνων.
Όπως αναφέρθηκε, ανάμεσά σ’ αυτούς που βρέθηκαν στην προεπαναστατική  συνέλευση των οπλαρχηγών στη Λευκάδα, ήταν και ο 26άχρονος Ηλίας Μαυρομιχάλης (Mπεζαντές) που έφτασε μ’ ένα καράβι κάρβουνα προς εμπορία, για να μη δώσει στόχο. Ένας πανώριος όμορφος άνδρας σ’ ένα ασύμβατο «επάγγελμα», έστω και εικονικό. Με την έναρξη του Αγώνα, έλαβε μέρος στην απελευθέρωση της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου 1821. Σε λιγότερο από ένα χρόνο θα σκοτωθεί στην πολιορκία στα Στύρα της Ευβοίας, πολεμώντας μέχρις εσχάτων με λίγους συντρόφους του και το κεφάλι του θα σταλεί ως δώρο στον σουλτάνο Μαχμούτ. Τέτοια ήταν η αίγλη που εξέπεμπε το σόι των Μαυρομιχαλαίων σε εχθρούς και φίλους. Η πρώτη πολεμική ενέργεια των Λευκαδίων θα έρθει λίγο αργότερα, με την συμμετοχή τους στην κατάληψη του φρουρίου της Λάμιας (Τεκέ) στην απέναντι πλευρά της Ακαρνανίας, υπό την αρχηγία του Τσόγκα, την 28η Μαΐου 1821. 

                                                                                                           
                                                                                                                                                                                  Λ.Κατσιγιάννης
                                                                                 

Παναγιά Βλαχέραινα

                                                                             

Ευαγγέλιο των Φιλικών
Εκκλησιαστικό Μουσείο Φανερωμένης

Πηγή: Leovard Το είδωλο της γης μου